İpek’in Tanıtımı



İpek (Arnavutça: Peje - Sırpça: Pec),

Kosova’nın Arnavutluk sınırı yakınında kasaba. Prizren, Cakova, Ferizay, Gilan ve Mitrovisa ile birlikte Kosova’nın altı kentinden biri olan İpek, ülkenin Arnavutluk sınırı yakınında yer alır. Türkçede İpek ismi ile bilinen şehrin günümüzdeki resmi adı Peje’dir (Pec). Kentin özgün adının da Peje (Pec) olması muhtemeldir. Pec>İpek değişimi, Sırpça "ve" anlamına gelen "i"nin (misal: Bosna i Hersek) kelimeye dahil zannedilerek, Pec>İpec (İpek)’e dönüşmesi şeklinde ortaya çıkmış olabilir. MÖ 4000 yıllarından beri Arnavutların vatanı olan Kosova, 6. ve 7. yüzyıllarda başlayan Sırp göçleri ile Slavlaştırılmaya başlandı. Sırplar, bölgenin o zamanki hakimleri olan Bizans’la mücadeleleri neticesinde bir devlet kurmayı başardılar. Kosova’nın bir kısmı 1170 tarihinde Stefan Nemandiya’nın kurduğu Ortaçağ Sırp Devleti’nin bir parçası oldu. Bölgenin tamamen ele geçirilmesi ise 1216 tarihinde gerçekleşti.

İpek, 1219 yılında Sırp Ortodoks Kilisesi’nin patrikhanesinin kurulduğu yer olması bakımından Sırp tarihinde özel bir önem taşır. 1. Murat’ın şehit düştüğü Kosova Savaşı ile 28 Haziran 1389’da Osmanlı hudutları içine katılan şehrin demografik yapısı, Osmanlıların bölgeye Arnavutları ve Müslümanları yerleştirmesiyle değişti. Bu uygulama İpek’le sınırlı kalmadı, bütün Kosova bölgesinde Arnavutlar çoğunluk haline geçtiler.Mehmet Akif Ersoy’un babası İpekli Tahir Efendi, burada doğup büyümüş, daha sonra İstanbul’a gelmiş ve Fatih Medresesi’nde uzun yıllar müderrislik yapmıştır. Tahir Efendi’nin doğup büyüdüğü yıllarda Osmanlı Devleti sınırları içinde yer alan bir Arnavutluk kenti olan İpek, Balkan Savaşı’ndan sonra, 22 Mart 1913 Londra Sefirler Toplantısı sonucu Arnavutluk’un bağımsızlığı tanındığında, içinde yer aldığı Kosova bölgesiyle birlikte, Sırbistan sınırları dahilinde kaldı.

Başkent Priştine’den sonra gelen Prizren, Cakova, Ferizovik, Gilan ve Mitrovisa gibi, Kosova’nın büyük kentlerinden biri olan İpek, ülkenin mamur yerleri içinde yer alır. Türkçede İpek olarak adlandırılan şehrin özgün adının da İpek/Peje/Peć şekillerinden hangisine dayandığı konusu kesinlik kazanmamıştır. Üç şekil de birbirinin varyantı gibi durmaktadır.